વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ હાલમાં (મે ૨૦૨૬) પેટ્રોલિયમ પેદાશો અને ઊર્જા વપરાશ અંગે જે મંતવ્યો રજૂ કર્યા છે, તે દેશની આર્થિક સુરક્ષા અને પર્યાવરણ બંને દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વના છે. સોનાની જેમ જ પેટ્રોલિયમની આયાત પણ ભારતની તિજોરી પર મોટો બોજ નાખે છે.
વડાપ્રધાનની વાતોના મુખ્ય મુદ્દાઓ અને તેનું મહત્વ નીચે મુજબ છે:
૧. આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવી (Energy Independence)
ભારત તેની જરૂરિયાતનું લગભગ ૮૫% ક્રૂડ ઓઈલ વિદેશથી મંગાવે છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલતા સંઘર્ષોને કારણે ક્રૂડના ભાવમાં સતત અનિશ્ચિતતા રહે છે. વડાપ્રધાને ભાર મૂક્યો છે કે જો આપણે પેટ્રોલ-ડીઝલનો વપરાશ ઘટાડીશું, તો વિદેશી મુદ્રા (ડોલર) ની બચત થશે, જેનો ઉપયોગ દેશના વિકાસ અને માળખાગત સુવિધાઓમાં કરી શકાશે.
૨. ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગ (Ethanol Blending) પર ભાર
વડાપ્રધાને ખેડૂતો અને તેલ કંપનીઓને ઇથેનોલના ઉત્પાદન અને વપરાશ માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા છે.
- મહત્વ: પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ ભેળવવાથી કાચા તેલની આયાત ઘટે છે. આનાથી ખેડૂતોની આવક વધે છે અને પ્રદૂષણમાં પણ ઘટાડો થાય છે. ભારત અત્યારે ૨૦% ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગ (E20) ના લક્ષ્યાંક તરફ ઝડપથી વધી રહ્યું છે.
૩. ઈલેક્ટ્રિક વ્હીકલ્સ (EV) અને ગ્રીન હાઈડ્રોજન
વડાપ્રધાન સતત ‘ગ્રીન ગ્રોથ’ ની વાત કરે છે. તેમણે નાગરિકોને ઈલેક્ટ્રિક વાહનો અપનાવવા અપીલ કરી છે.
૪. પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટનો ઉપયોગ
તાજેતરના સંબોધનોમાં તેમણે વ્યક્તિગત વાહનોને બદલે મેટ્રો, ઇલેક્ટ્રિક બસ અને જાહેર પરિવહનનો ઉપયોગ કરવા પર ભાર મૂક્યો છે.
- મહત્વ: આનાથી રસ્તાઓ પર ટ્રાફિક ઘટશે અને સામૂહિક રીતે ઇંધણની મોટી બચત થશે.
૫. ‘પીએમ સૂર્ય ઘર: મફત વીજળી યોજના’
આ યોજના દ્વારા વડાપ્રધાન ઘરોમાં સોલર પેનલ લગાવીને વીજળી ઉત્પન્ન કરવા પ્રેરિત કરી રહ્યા છે.
- મહત્વ: જ્યારે ઘરોમાં સોલર એનર્જીનો વપરાશ વધશે, ત્યારે વીજળીના ઉત્પાદન માટે વપરાતા કોલસા અને ગેસ પરનું દબાણ ઘટશે, જે આડકતરી રીતે ઊર્જા ક્ષેત્રે ભારતને આત્મનિર્ભર બનાવશે.
જાગૃત નાગરિક અને રોકાણકાર માટે આ વાતો બે રીતે મહત્વની છે:
- બચત: પેટ્રોલિયમનો કાર્યક્ષમ વપરાશ તમારા અંગત ખર્ચમાં ઘટાડો કરશે.
- રોકાણની તક: સરકાર જે રીતે ગ્રીન એનર્જી, ઇથેનોલ અને EV પર ભાર મૂકી રહી છે, તે જોતા આ સેક્ટરો સાથે જોડાયેલી કંપનીઓ અને સ્ટોક માર્કેટમાં લાંબા ગાળાના રોકાણની સારી તકો સર્જાઈ શકે છે.