સોનામાં રોકાણ કરવું એ પરંપરાગત રીતે સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે, પરંતુ વળતર (Returns) અને સંપત્તિ સર્જન (Wealth Creation) ની દ્રષ્ટિએ સોના કરતા પણ સારા કેટલાક વિકલ્પો નીચે મુજબ છે:
૧. મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ (Mutual Funds – Equity)
લાંબા ગાળા માટે સોના કરતા મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં વળતર મળવાની શક્યતા વધુ હોય છે. ખાસ કરીને ઈન્ડેક્સ ફંડ્સ કે લાર્જ-કેપ ફંડ્સમાં SIP (Systematic Investment Plan) દ્વારા રોકાણ કરવાથી ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજનો લાભ મળે છે.
૨. ડાયરેક્ટ સ્ટોક માર્કેટ (Direct Equity)
જો તમને શેરબજારનું થોડું ટેકનિકલ જ્ઞાન હોય અથવા તમે સારી બ્લુ-ચિપ કંપનીઓ પસંદ કરી શકો, તો તે લાંબા ગાળે સોના કરતા અનેકગણું વળતર આપી શકે છે. તેમાં ડિવિડન્ડ અને બોનસ શેરનો વધારાનો ફાયદો પણ મળે છે.
૩. રિયલ એસ્ટેટ (Real Estate)
જો તમારી પાસે મોટું ભંડોળ હોય, તો જમીન કે પ્રોપર્ટીમાં રોકાણ કરવું એ સોના કરતા વધુ વળતરદાયી સાબિત થઈ શકે છે. તેમાં પ્રોપર્ટીના ભાવ વધવાની સાથે ભાડાની આવક (Rental Income) પણ મેળવી શકાય છે.
૪. નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS)
નિવૃત્તિના આયોજન માટે NPS એક ઉત્તમ વિકલ્પ છે. તેમાં ઇક્વિટી અને ડેટ (Debt) નું મિશ્રણ હોવાથી તે સુરક્ષિત છે અને ટેક્સ બચાવવામાં પણ મદદરૂપ થાય છે. સોનાની સરખામણીએ આમાં ફંડ મેનેજમેન્ટ વધુ વ્યવસ્થિત હોય છે.
૫. પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF)
જો તમે બિલકુલ જોખમ લેવા માંગતા ન હોવ અને ટેક્સ ફ્રી વળતર ઈચ્છતા હોવ, તો PPF એ સોના કરતા વધુ સ્થિર વિકલ્પ છે. તેમાં રોકાણ કરેલી રકમ પર ભારત સરકારની ગેરંટી હોય છે.
આપણા માટે કયું શ્રેષ્ઠ?
- વધુ વળતર માટે: મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અથવા ડાયરેક્ટ સ્ટોક્સ.
- નિવૃત્તિ માટે: NPS અથવા PPF.
- સ્થિરતા માટે: ગોલ્ડ (પરંતુ પોર્ટફોલિયોના માત્ર 10-15% જ સોનામાં રાખવા સલાહભર્યું છે).
| વિગત | સોનું (Gold) | મ્યુચ્યુઅલ ફંડ / શેરબજાર | રિયલ એસ્ટેટ (જમીન/મકાન) | ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) |
| સરેરાશ વળતર | ૮% થી ૧૦% (મધ્યમ) | ૧૨% થી ૧૫%+ (લાંબા ગાળે વધુ) | અનિશ્ચિત (સ્થળ મુજબ વધુ હોઈ શકે) | ૬% થી ૭.૫% (ઓછું) |
| જોખમનું પ્રમાણ | ઓછું | મધ્યમ થી વધુ (બજાર આધારિત) | મધ્યમ (કાનૂની અને લિક્વિડિટીનું જોખમ) | નહિવત (સુરક્ષિત) |
| તરલતા (Liquidity) | ખૂબ જ સરળતાથી રોકડમાં ફેરવી શકાય | સરળ (૨-૩ દિવસમાં પૈસા મળે) | ખૂબ જ મુશ્કેલ (ગ્રાહક શોધવામાં સમય લાગે) | સરળ (પરંતુ પેનલ્ટી લાગી શકે) |
| રોકાણની રકમ | ₹૧૦૦૦ થી પણ શરૂ કરી શકાય | ₹૫૦૦ ની SIP થી શરૂઆત શક્ય | મોટું ભંડોળ જરૂરી | ગમે તેટલી રકમ |
| ટેક્સ (Tax) | વેચાણ પર ટેક્સ લાગે છે | વળતર પર LTCG/STCG ટેક્સ લાગે | સ્ટેમ્પ ડ્યૂટી અને કેપિટલ ગેઈન ટેક્સ | વ્યાજની આવક પર ટેક્સ લાગે |
સોંના સાથે અન્ય પ્રખ્યાત રોકાણ ની સરખામણી
૧. સોનું vs. ઇક્વિટી (Mutual Funds/Stocks)
- વૃદ્ધિ: સોનું ફુગાવા (Inflation) સામે રક્ષણ આપે છે, પણ સંપત્તિમાં ઝડપી વધારો કરતું નથી. જ્યારે શેરબજાર લાંબા ગાળે ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ (Compounding) ને કારણે સંપત્તિ અનેકગણી વધારી શકે છે.
- આવક: સોનામાં ફક્ત ભાવ વધારાનો લાભ મળે, જ્યારે શેરમાં ડિવિડન્ડ પણ મળે છે.
૨. સોનું vs. ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD)
- વળતર: મોંઘવારીના દરમાં વધારો થાય ત્યારે FD ના વળતરની ખરીદશક્તિ ઘટી જાય છે. તેની સામે સોનાના ભાવ મોંઘવારીની સાથે વધતા હોવાથી તે વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
- ઉપયોગ: FD ટૂંકા ગાળાની જરૂરિયાત માટે સારી છે, જ્યારે સોનું લાંબા ગાળાની સુરક્ષા માટે.
૩. સોનું vs. રિયલ એસ્ટેટ
- જાળવણી: સોનાને સાચવવા માટે લોકર ખર્ચ લાગે છે, જ્યારે રિયલ એસ્ટેટમાં મેન્ટેનન્સ અને ટેક્સનો ખર્ચ હોય છે.
- વિભાજન: તમે જરૂર પડે થોડું સોનું વેચી શકો છો, પરંતુ મકાનનો એક ભાગ વેચવો શક્ય નથી.